Salsa Musik Geschichte: Von Kuba nach New York

De wortels van Salsa liggen diep begraven in de geschiedenis van het Caribisch gebied. Cuba was in de 19e en het begin van de 20e eeuw een muzikaal laboratorium, waarin de spirituele, ritmische tradities van West-Afrika zich vermengden met de melodieën en instrumenten van de Spaanse kolonisten. In het centrum van deze ontwikkeling stonden de Afro-Cubaanse ritmes, met name de Son Cubano. De Son verenigde de Afrikaanse vraag-en-antwoordzang en de dragende Clave-ritmiek met de Spaanse gitaar. Het vormde het fundament waarop later alles zou worden gebouwd. Wie vandaag op een dansfeest naar de maat zoekt, grijpt onbewust terug op deze eeuwenoude structuren. Een dieper begrip van deze ritmes helpt enorm om de maat te herkennen in de dansmuziek en je volledig over te geven aan het gevoel.

Naast de Son was het vooral de Mambo die het tijdperk vóór de grote Salsa-boom vormgaf. In de jaren 40 en 50 brachten orkestleiders zoals Perez Prado en Beny Moré de zalen in Havana en al snel ook in New York aan het koken. De Mambo was wild, snel en werd gekenmerkt door jazzy blazerssecties. Het legde de lat voor wat dansbare Latijns-Amerikaanse muziek moest presteren extreem hoog. Tegelijkertijd ontwikkelde zich de Cha-Cha-Cha, die met zijn iets tragere tempo het grote publiek aansprak. Al deze stijlen reisden mee in de bagage van de migranten die op zoek naar een beter leven hun thuisland verlieten en hun muzikale schatten naar de metropolen van Noord-Amerika brachten.

In de jaren 60 en 70 werd New York, en in het bijzonder de wijk East Harlem, ook wel bekend als El Barrio, het epicentrum van een nieuwe beweging. Puerto Ricaanse en Cubaanse immigranten kwamen hier in aanraking met de stedelijke energie van jazz, soul en R&B. In deze creatieve smeltkroes versmolten de traditionele Afro-Cubaanse ritmes met het rauwe, eerlijke geluid van de straten van New York. De muzikanten zochten naar een eigen identiteit die hun verscheurdheid tussen het verlangen naar hun tropische thuisland en de harde overlevingsstrijd in de betonnen jungle weerspiegelde. Ze voegden zware trombones toe aan het traditionele orkest, wat het geluid een ongekende, agressieve kracht gaf.

De term Salsa, Spaans voor saus, werd in die tijd de geniale marketingterm en het verbindende vaandel voor een hele generatie exil-Latino's. Het was geen volledig nieuwe muziekstijl, maar een pittige, explosieve mix van Son, Mambo, Guaguancó en Cha-Cha-Cha, verrijkt met New Yorkse jazzinvloeden. Deze muziek was politiek, luid en trots. Ze vertelde verhalen over armoede, saamhorigheid en de onstuitbare levensvreugde van de Barrio-gemeenschap. Wie dit tijdperk wil begrijpen, moet inzien dat Salsa veel meer was dan louter amusementsmuziek: het was de soundtrack van een sociale en culturele emancipatie van de Latijns-Amerikaanse gemeenschap in de VS.

Keine Institution prägte die goldene Ära der Salsa so entscheidend wie das Plattenlabel Fania Records, das 1964 vom Musiker Johnny Pacheco und dem Anwalt Jerry Masucci gegründet wurde. Fania wurde zum Motown der lateinamerikanischen Musik. Sie nahmen die talentiertesten Musiker der New Yorker Szene unter Vertrag und formten daraus ein All-Star-Ensemble, das Musikgeschichte schreiben sollte. Die Fania All Stars vereinten Genies wie den Posaunisten Willie Colón, den begnadeten Sänger Héctor Lavoe, die charismatische Queen of Salsa Celia Cruz und den intellektuellen Songwriter Rubén Blades auf einer einzigen Bühne.

Das legendäre Konzert der Fania All Stars im New Yorker Club Cheetah im Jahr 1971 gilt als die Geburtsstunde des weltweiten Salsa-Booms. Die Energie dieses Auftritts, festgehalten im Dokumentarfilm Our Latin Thing, katapultierte die Musik aus den Hinterhöfen von El Barrio auf die internationalen Bühnen. Fania füllte bald riesige Stadien von Afrika bis Lateinamerika. Mit anspruchsvollen Texten, die soziale Missstände anprangerten, bewies das Kollektiv, dass Tanzmusik tiefgründig und tanzbar zugleich sein kann. Diese Ära legte den Grundstein für die weltweite Begeisterung, die bis heute jeden Social Dance Abend auf der ganzen Welt antreibt.