رقص‌های محلی بین‌المللی: از رقص‌های حلقه‌ای تا بال‌فولک

Griechische Tänze umfassen unterschiedliche Reihen- und Kreisformen. Kalamatianos etwa hat eine charakteristische Siebenergliederung, meist als 3 + 2 + 2 empfunden. Das längere erste Teilstück verändert die Bewegung: Gleichmäßiges Zählen wie bei einem Marsch trifft den Rhythmus nicht. Die offene Reihe folgt ihrer führenden Person, während die Handverbindung den Abstand stabilisiert.

Wer Sirtaki lernen möchte, begegnet dagegen einer Choreografie aus dem Film Alexis Sorbas von 1964. Sie verbindet langsamere und schnellere Elemente, die an Hasapiko und Hasaposerviko anknüpfen. Zum Einstieg übst du seitliche Gewichtswechsel und kleine Kreuzschritte ohne Tempoanstieg. Die Schulterverbindung darf keinen Zug auf den Nacken erzeugen. Wie Film eine Tanzvorstellung prägt, erklärt auch der Ratgeber zu Tänzen aus Film und Fernsehen.

Hora ist keine universelle Anleitung. Der Name begegnet dir unter anderem in rumänischen, israelischen und weiteren südosteuropäischen Zusammenhängen mit unterschiedlichen Schritten. Israelische Kreistänze besitzen häufig festgelegte Choreografien zu bestimmten Liedern. Beim bekannten Mayim Mayim gehört eine seitliche Kreuzschrittfolge zum Bewegungsmaterial: seitwärts, hinten kreuzen, seitwärts, vorn kreuzen. Übe sie klein und mit weichen Knien. Diese Folge erklärt jedoch weder jede israelische Hora noch die rumänische Tanzfamilie.

بال‌فولک (Balfolk)، که گاهی Bal Folk هم نوشته می‌شود، به شیوه‌ای امروزی از رقص اشاره دارد که رقص‌های گروهی و دونفرهٔ سنتی و تحول‌یافته را دربرمی‌گیرد. مازورکا (Mazurka) و اسکاتیش (Schottisch) در این شیوه لزوماً به همان شکل یک منطقهٔ تاریخی خاص اجرا نمی‌شوند. موسیقی، عادت‌های محلی و نحوهٔ قرارگیری زوج می‌توانند تفاوت‌هایی ایجاد کنند. بنابراین، یک نسخهٔ بال‌فولک توصیف کاملی از همهٔ رقص‌هایی نیست که نام یکسانی دارند.

در اسکاتیشِ بال‌فولک، یک الگوی پایهٔ رایج به‌خوبی دیده می‌شود: سه گام و یک جهش کوچک روی پایی که در آخر وزن را تحمل می‌کند، و سپس همین حرکت به سمت دیگر. بعد از آن چهار گام و جهشِ یکی‌درمیان می‌آید که اغلب با یک چرخش مشترک همراه است. جهش به معنای انتقال وزنِ اضافه نیست. گام‌ها کوچک می‌مانند و لازم نیست چرخش را همان ابتدا اضافه کنی. می‌توانی اول الگو را کنار هم تمرین کنی، پیش از آنکه حالتِ رقص دونفره جهت حرکت را مشخص کند.

اگر می‌خواهی مازورکا برقصی، ابتدا به میزان سه‌ضربی و تأکیدهای ملودی گوش کن. مازورکای بال‌فولک اغلب با گام‌هایی با تأکیدهای متفاوت، مکث‌های کوتاه و چرخشی متغیر همراه است. هیچ توالی پایهٔ واحدی وجود ندارد که همهٔ اجراهای امروزی را دربرگیرد. ابتدا سه ضرب را با جابه‌جایی‌های کوچک وزن مشخص کن و ببین موسیقی کجا دعوتت می‌کند مکث کنی. تفاوت میان شمردن و تأکید موسیقایی را در ریتم و کامپاس در فلامنکو (Flamenco) هم می‌بینی، هرچند ساختارهای موسیقایی آن کاملاً متفاوت‌اند.

„Afrikanischer Tanz“ beschreibt keine gemeinsame Schritttechnik. Adowa aus Ghana, besonders mit Akan-Gemeinschaften verbunden, nutzt differenzierte Hand- und Armgesten zusammen mit bodennaher Bewegung. Diese Gesten können soziale Bedeutungen tragen. Als erste Bewegungsbeobachtung eignet sich das Zusammenspiel von weichen Knien, kleinen Schritten und einer eigenständig geführten Handbewegung. Eine beliebige Geste nachzuahmen ersetzt jedoch nicht das Wissen um ihre Bedeutung.

Auch Asien lässt sich nicht auf eine Bewegungsform reduzieren. Beim japanischen Bon Odori werden je nach Ort und Musik verschiedene Gemeinschaftstänze ausgeführt. Die Choreografie zu Tankō Bushi ist ein konkretes Beispiel: Armbewegungen erinnern an Arbeit im Kohlebergbau, etwa Graben und Schieben. Für den Einstieg trennst du die wiederholte Schrittfolge von den Armgesten und verbindest beide erst, wenn die Füße ohne dauernden Blick nach unten weiterlaufen.

Kolumbianische Cumbia hat wiederum afro-kolumbianische und indigene Wurzeln sowie zahlreiche spätere Entwicklungen. In traditionellen Paarformen können kleine gleitende Schritte, tänzerisches Werben und das Spiel mit einem Rock wichtig sein. Das ist nicht mit jeder heutigen Cumbia-Paartanzvariante gleichzusetzen. Beginne für ein Bewegungsgefühl mit kurzen, bodennahen Schritten und ruhigem Oberkörper, ohne daraus eine vollständige Choreografie abzuleiten. Ein konkreter Tanz, ein Lied und ein Anlass erklären mehr als ein Kontinentname. Herkunft gehört deshalb zur Bewegungserklärung, nicht bloß zur Kostümfrage.