Ga naar hoofdinhoud
Pasbegrip5 minuten

Zo worden Line Dance-passen begrijpelijke bouwstenen

Door Bernhard De LucaBijgewerkt op

Kort gezegd
  • Linedance bestaat uit terugkerende stapcombinaties waarvan de volgorde de choreografie bepaalt.
  • Een stap verplaatst je gewicht, bij een touch blijft je gewicht op je standbeen.
  • Tellingen plaatsen bewegingen in de tijd, terwijl draairichtingen de nieuwe kijkrichting bepalen.
  • Stepsheets beschrijven de voet, de actie en de timing; video's vullen dit aan met bewegingsflow en ruimtelijke oriëntatie.

Als de reeks verdergaat en je volgende voet nog belast is, ontbreekt vaak maar één klein detail. Bekende bewegingen zijn makkelijker te onthouden zodra je hun functie herkent.

DefinitieStepsheet

Een stepsheet is de schriftelijke beschrijving van een choreografie met telmomenten, voetacties en richtingsaanwijzingen. Vaak bevat het ook informatie over de start, herhalingen en bijzonderheden in het verloop.

Het standbeen verbindt de basispassen

Veel basispassen in Line Dance bestaan uit een paar vertrouwde bewegingen. De namen ervan maken de beschrijving korter, maar vervangen niet de vermelding van de voet en de richting. Doorslaggevend is: Op welk been rust je gewicht na de beweging? Dat bepaalt welke voet daarna vrij is.

Bij een Step zet je je voet neer en verplaats je je gewicht ernaartoe. Bij een Touch tik je met je vrije voet de vloer aan, zonder van standbeen te wisselen. Bij een Rock Step verplaats je je gewicht naar de ene voet en vervolgens terug naar de andere. Recover verwijst daarbij naar het terugverplaatsen van je gewicht. Je bovenlichaam hoeft hiervoor niet ver naar voren of naar achteren te kantelen.

Een Grapevine bestaat uit opzij stappen, achterlangs kruisen en weer opzij stappen. Een aansluitende Touch of sluitpas wordt apart vermeld: de laatste beweging bepaalt welke voet vrij is. Bij de Jazz Box volgen doorgaans kruisen, achteruit, opzij en vooruit of sluiten, afhankelijk van de beschrijving.

Deze begrippen zijn geen complete dansen. Een Grapevine kan op verschillende plekken en in uiteenlopende varianten voorkomen. Als je alleen de voetposities onthoudt, mis je het verband. Als je ook het gewichtsverloop in gedachten houdt, herken je dezelfde bouwsteen weer in een onbekende reeks.

Twee dansers voeren sierlijke dansbewegingen uit in een lichte, moderne omgeving
Een gemarkeerde plek in het stepsheet maakt van een vage herinnering een passage die je gericht kunt herhalen.

Counts en walls beschrijven tijd en richting

Counts zijn getelde muzikale tellen. Een veelvoorkomende sectielengte in een stepsheet is acht counts, maar dat betekent niet dat elke choreografie even lang is. Bovendien staat één tel niet automatisch voor precies één stap: op een count kan ook een pauze, een touch of een andere actie staan.

Het teken & verdeelt de ruimte tussen twee cijfers. Bij „1 & 2“ vinden drie acties plaats binnen de tijdsduur van twee counts, met de middelste ertussenin. Bij een Triple Step wordt deze telling vaak gebruikt. Een Hold houdt daarentegen een positie gedurende de aangegeven tijd vast, zonder een extra stap toe te voegen.

Voor draaien heb je ook twee gegevens nodig: de omvang en de richting. Een kwartdraai naar links verandert je kijkrichting met 90 graden. Een Wall betekent in line dance een startrichting, geen echte muur in de ruimte. Je kunt dezelfde reeks dus naar het noorden en later naar het westen beginnen, ook buiten, zonder muren.

De nieuwe richting ontstaat door de beschreven draaibewegingen, niet door aan het einde nog een extra draai te maken. Vooral bij meerdere draaien telt de uiteindelijke richting na de reeks. Een dansspiegel voor thuis kan je helpen bij het oefenen en oriënteren; in de spiegel blijven de namen van je eigen voeten leidend.

Hoe je de logica van de passen herkent

Zo ja

  • Houd tijdens de touch je gewicht op je standbeen
  • Spreek de „&” tussen twee cijfers mee
  • Lees een draai ten opzichte van je eigen kijkrichting
  • Keer na de rock step terug naar je beginbeen

Niet zo

  • Bij de touch ongemerkt van steunbeen naar tikbeen wisselen
  • De „&” behandelen als een extra volledige tel
  • De links in de video altijd overnemen als jouw eigen links
  • Na de Rock Step op het andere been blijven staan

Als de volgende voet niet vrij is, helpt het vaak om naar de voorafgaande gewichtsverplaatsing te kijken.

Redactie van udansa

Tekst en video leggen verschillende details uit

Een stepsheet is makkelijker te lezen als je de regels begrijpt als een combinatie van timing, voetactie en richting. ‘1: rechts opzij, 2: links tik naast rechts’ beschrijft niet zomaar twee posities. Na tel 1 rust je gewicht op rechts, na tel 2 nog steeds. Juist die informatie raak je bij snel meekijken makkelijk kwijt.

Bovenaan het blad staan vaak het aantal tellen, de walls en het niveau. In de choreografie kunnen tag en restart voorkomen: een tag voegt een beschreven extra passage toe, een restart begint de basisreeks opnieuw voordat die normaal gesproken eindigt. Dit zijn veranderingen in het verloop, geen basispassen op zich.

Een video laat zien hoe de beschreven bewegingen in elkaar overvloeien. Een opname van achteren maakt het makkelijker om de richtingen te volgen. Bij een frontaal aanzicht bevindt de rechterhand van de demonstrerende persoon zich links op je scherm. Langzamer afspelen helpt je bij het observeren, maar voor de timing blijft de oorspronkelijke telstructuur leidend.

Als je korte stukken oefent, zie je vooral aan de overgang naar de volgende passage of je gewicht goed eindigt. Je schoenen mogen daarbij niet vastplakken of ongecontroleerd wegglijden. De gids over geschikte dansschoenen geeft uitleg over verschillende modellen. Samen geven tekst, beeld en je eigen gevoel voor beweging je een beter begrip dan alleen nadoen.

Twee wegen naar dezelfde beweging

Lezen

Het stepsheet toont de structuur

Precieze gegevens in plaats van vluchtige indrukken

In de tekst kun je één tel eruit pikken en er een voetactie en richting aan koppelen. Dat helpt vooral als een beweging in de video wordt afgeschermd of heel snel voorbijgaat.

Zien

De video laat de verbinding zien

Overgangen in plaats van geïsoleerde voetposities

In de video zie je hoe de beweging tussen twee beschreven posities verloopt. Dat helpt vooral bij draaien en overgangen, waarvan je het ruimtelijke verloop je met slechts een paar woorden moeilijk kunt voorstellen.

Veelgestelde vragen

  1. R staat meestal voor rechts, L voor links. De letters verwijzen naar je voeten of een aangegeven richting, niet naar de zijkant van het scherm. Bij afwijkende afkortingen is een legenda op het stepsheet handig, de volledige Engelse aanduidingen voor voeten zijn „right“ en „left“.

Samen stappen begrijpen

Op udansa vind je danspartners met wie je nieuwe pascombinaties kunt oefenen. Zo kun je ook een lastige passage samen tellen.

Samen stappen begrijpen