Im ZKM Karlsruhe trifft Tanz auf digitale Medien

Für Karlsruhe gibt es einen konkreten Ausgangspunkt: Das ZKM war 2021 Partner von TANZ KARLSRUHE, sein Medientheater gehörte zu den Spielorten. Zum damaligen Festivalprogramm zählte ein Schwerpunkt zu Tanz und Technologie. Der dokumentierte Bezug verbindet also einen Aufführungsort mit einer künstlerischen Fragestellung: Was geschieht, wenn körperliche Bewegung und neue Medien aufeinandertreffen?

Damit ist nicht gesagt, welche Geräte einzelne Produktionen verwendeten oder welche Vorstellungen heute stattfinden. Ebenso wenig lässt sich jede denkbare Medienwirkung diesem Festivaljahr zuordnen. Die folgenden Beispiele erklären allgemeine Gestaltungsmöglichkeiten, keine bestimmten damaligen Inszenierungen. Den größeren Veranstaltungsrahmen findest du unter Tanzveranstaltungen in Karlsruhe.

Auf einer Bühne können digitale Bilder eine zusätzliche Ebene bilden. Ein tanzender Körper bleibt körperlich anwesend: Er hat Gewicht, braucht Bodenhaftung und atmet. Seine mediale Darstellung kann dagegen wachsen, sich vervielfachen oder verschwinden. Gerade dieser Unterschied macht die Begegnung interessant. Du siehst nicht bloß dieselbe Bewegung zweimal, sondern zwei verschiedene Bedingungen ihrer Sichtbarkeit. Ein kleiner Fingerschwung kann als großes Bild erscheinen, während der Körper daneben fast stillsteht.

Apabila satu lengan terangkat dan pada saat yang sama satu garisan menyala, ia kelihatan seperti tindak balas langsung. Namun, tanggapan itu tidak mendedahkan proses teknikal dengan tepat. Urutan imej itu mungkin telah disediakan terlebih dahulu dan dipadankan dengan tepat pada pergerakan tersebut. Ia juga mungkin terhasil daripada data pergerakan yang dirakam. Kedua-duanya boleh meyakinkan dari segi artistik, tetapi memerlukan hubungan yang berbeza antara tubuh dan media.

Dalam reka bentuk interaktif, pergerakan dirakam secara teknikal dan diproses mengikut peraturan yang telah ditetapkan. Contohnya, kedudukan boleh diterjemahkan kepada kedudukan dalam imej, atau kelajuan kepada perubahan bunyi. Sistem tidak menentukan sendiri pergerakan mana yang bermakna: pemetaan itu sebahagian daripada reka bentuk.

Kelewatan juga tidak semestinya satu kesilapan. Bayangkan seseorang selesai berpusing, sedangkan jejak yang dipancarkan masih berputar. Imej itu boleh kelihatan seperti kenangan atau membentuk kontras dengan tubuh yang diam. Penyimpangan yang kelihatan pada mulanya ialah kesan, bukan diagnosis tentang teknologi. Oleh itu, bagi kamu sebagai penonton, lebih bermakna untuk melihat bagaimana suatu hubungan muncul semula dan berubah, berbanding cuba meneka sensor tertentu secepat mungkin.

Media boleh begitu menonjol sehingga tubuh di sebelahnya hilang daripada pandanganmu. Lalu, mungkin kamu tidak menyedari betapa banyak usaha yang diperlukan di sebalik pergerakan dalam imej yang kelihatan mudah. Sebaliknya, jika kamu hanya menumpukan perhatian pada penari, kamu mungkin terlepas pandang bagaimana imej menyusun semula ruang atau meneruskan dorongan gerakan. Hubungan itu terbentuk tepat di antara dua lapisan ini.

Satu perbezaan yang berguna ialah antara penguatan dengan percanggahan. Dalam penguatan, unjuran menjadikan gerakan kecil lebih jelas: misalnya, tangan yang menggeletar mendapat jejak besar yang turut menggeletar. Dalam percanggahan, medium menunjukkan sesuatu yang berbeza: tubuh berhenti seketika, imej pula bergerak lebih pantas. Kedua-dua kemungkinan ini mengubah perkara yang kamu beri perhatian dan ketegangan yang kamu rasai.

Untuk itu, cerita yang berterusan tanpa putus tidak diperlukan. Gerak isyarat yang berulang mungkin sudah cukup untuk menampakkan perubahan. Apabila menari sendiri, kamu juga akan merasai berat badan, keseimbangan dan laluan gerakan dari dalam tubuh. Jika kamu ingin tahu tentang aspek fizikal ini, halaman kelas tarian di Karlsruhe menawarkan cara berasingan untuk mula menyertai. Kelas bukan syarat untuk menonton dan bukan pengganti bagi produksi pentas berasaskan media.