Ga naar hoofdinhoud
Dansgeschiedenis4 minuten

Geschiedenis van de Wiener Walzer: De rebellie in driekwartsmaat

Door Mary De LucaBijgewerkt op

Kort gezegd
  • De oorsprong van de Wiener Walzer ligt in de boerse volks- en draaidansen van het Alpengebied in de 18e eeuw.
  • Vanwege de nauwe lichaamshouding en het snelle tempo werd de dans aanvankelijk als moreel verwerpelijk en schadelijk voor de gezondheid beschouwd.
  • Het Congres van Wenen in 1815 maakte de wals populair bij de Europese hoge adel en leidde de wereldwijde zegetocht in.
  • De componisten Johann Strauss vader en zoon ontwikkelden de muziek in de 19e eeuw tot in de perfectie en maakten haar salonfähig.

Vind jouw partner voor de wals

Op udansa connect ontmoet je gelijkgestemden die de fascinatie voor historische stijldansen delen. Vind nu jouw danspartner voor de volgende wervelende balavond of de juiste danscursus bij jou in de buurt.

Vind jouw partner voor de wals

Van verguisde boerendans tot keizerlijk hofbal

Voordat de Wiener Walzer de prachtige zalen van de hogere kringen veroverde, gold hij als een morele zondeval. De oorsprong van de wals ligt niet in het ceremoniële hofleven, maar in de landelijke regio's van de Alpen. Eenvoudige boeren dansten in de 18e eeuw de 'Ländler' of 'Weller', waarbij de paren elkaar ongewoon dicht omhelsden en in het rond draaiden. Voor de toenmalige hogere klasse, die gewend was aan afstandelijke, streng gechoreografeerde dansen zoals het menuet, werkte deze ongebreidelde dynamiek ronduit bedreigend. Medici waarschuwden voor een circulatie-instorting door het snelle draaien, en zedenmeesters voorzagen de ondergang van het avondland omdat de lichamen van de dansers elkaar aanraakten.

De definitieve doorbraak van de dans is onlosmakelijk verbonden met een grote historische gebeurtenis. Toen het Congres van Wenen in 1815 de politieke kaart van Europa opnieuw indeelde, werd Wenen het epicentrum van diplomatie en vermaak. Onder het beroemde motto 'Het congres danst, maar het beweegt zich niet' wervelden staatslieden en edellieden plotseling in driekwartsmaat over de dansvloer. Dit politieke toneel maakte de geschiedenis van de wiener walzer tot een mondiaal fenomeen. De voormalige rebellie van de straat was aangekomen aan het keizerlijk hof en legde de basis voor de moderne geschiedenis van de stijldans.

Het tijdperk van de Strauss-dynastie

De muzikale ridderslag kreeg de wals door de rivaliteit en het genie van twee componisten. Het duo Johann Strauss vader en zoon bepaalde de sound van de 19e eeuw als geen ander. Terwijl de vader de wals door precieze ritmes orkestreerde en salonfähig maakte, tilde de zoon hem naar een nieuw artistiek niveau. Met meesterwerken zoals 'An der schönen blauen Donau' creëerde Johann Strauss zoon hymnes die het tempo van tot wel 60 maten per minuut vierden. Hun orkesten toerden door heel Europa en maakten de meeslepende driekwartsmaat definitief tot onsterfelijk cultureel erfgoed.

Het spel van licht en schaduw op de houten vloer vangt de dynamiek en het snelle tempo van de klassieke driekwartsmaat perfect.
Het spel van licht en schaduw op de houten vloer vangt de dynamiek en het snelle tempo van de klassieke driekwartsmaat perfect.

De geschiedenis van de wals in cijfers

maten per minuut in de snelle wals
60
Het jaar van het beslissende Congres van Wenen
1815
eeuw van het eerste bewijs van de Ländler
18e

De historische weg van de Wiener Walzer

  1. De boerse wortels ontstaan

    De wortels van de Waltz liggen in de landelijke regio's van Oostenrijk en Beieren, waar boeren de Ländler als een eenvoudige draaidans op bosgronden vestigden.

  2. De dans verovert de voorsteden

    Ondanks felle kritiek van de kerk en de adel vanwege de nauwe danshouding, verspreidt de dans zich onstuitbaar in de stedelijke voorsteden.

  3. Het Congres van Wenen zorgt voor de doorbraak

    Tijdens de diplomatieke onderhandelingen in Wenen in 1815 dansen de staatshoofden van de Europese mogendheden de wals en brengen deze mee naar hun thuislanden. Moedige paren introduceren de driekwartsmaat in de hoge adel.

  4. De Strauss-dynastie revolutioneert de muziek

    De componisten Johann Strauss vader en zoon veredelen de muziek, verhogen het tempo tot 60 maten per minuut en maken de wals wereldwijd tot de nummer één.

Veelgestelde vragen

  1. De Wiener Walzer ontstond aan het eind van de 18e eeuw in het Beiers-Oostenrijkse Alpengebied. Hij ontwikkelde zich uit landelijke volksdansen zoals de Ländler, waarbij de paren draaiend voortbewogen.

Wals-cursussen bij jou in de buurt

Leer de traditionele driekwartsmaat en voel de dynamiek van de klassieke dansgeschiedenis.

Bekijk alle passende cursussen