Internationale Volkstänze: Von Kreistänzen bis Balfolk

Griekse dansen omvatten verschillende lijn- en kringvormen. Kalamatianos heeft bijvoorbeeld een kenmerkende indeling in zeven tellen, die meestal wordt gevoeld als 3 + 2 + 2. Het langere eerste deel verandert de beweging: gelijkmatig tellen zoals bij een mars past niet bij het ritme. De open rij volgt de persoon die vooropgaat, terwijl de handverbinding de afstand stabiel houdt.

Als je Sirtaki wilt leren, maak je daarentegen kennis met een choreografie uit de film Alexis Sorbas uit 1964. Die combineert langzamere en snellere elementen, die aansluiten bij Hasapiko en Hasaposerviko. Om te beginnen oefen je zijwaartse gewichtsverplaatsingen en kleine kruispassen zonder het tempo op te voeren. De schouderverbinding mag geen druk op je nek veroorzaken. Hoe film een dansbeeld bepaalt, lees je ook in de gids over dansen uit film en televisie.

Hora is geen universele handleiding. Je komt de naam onder meer tegen in Roemeense, Israëlische en andere Zuidoost-Europese contexten, met uiteenlopende passen. Israëlische kringdansen hebben vaak vaste choreografieën op bepaalde liedjes. Bij de bekende Mayim Mayim hoort een zijwaartse kruispasreeks bij het bewegingsmateriaal: opzij, achterlangs kruisen, opzij, voorlangs kruisen. Oefen die klein en met soepele knieën. Deze reeks beschrijft echter niet elke Israëlische Hora en evenmin de Roemeense dansfamilie.

Balfolk, auch als Bal Folk geschrieben, bezeichnet eine heutige Tanzpraxis mit traditionellen und weiterentwickelten Gruppen- und Paartänzen. Mazurka und Schottisch werden darin nicht zwangsläufig so ausgeführt wie in einer bestimmten historischen Region. Musik, lokale Gewohnheiten und die Gestaltung des Paares können Unterschiede erzeugen. Deshalb ist eine Balfolk-Version keine vollständige Beschreibung sämtlicher Tänze gleichen Namens.

Beim Balfolk-Schottisch ist ein verbreitetes Grundmuster gut erkennbar: drei Schritte und ein kleiner Hopser auf dem zuletzt belasteten Fuß, anschließend zur anderen Seite dasselbe. Darauf folgen vier abwechselnde Schritt-Hopser, häufig mit einer gemeinsamen Drehbewegung. Ein Hopser ist kein zusätzlicher Gewichtswechsel. Die Schritte bleiben klein, und die Drehung muss nicht sofort dazukommen. Du kannst das Muster zunächst nebeneinander nachvollziehen, bevor die Paarhaltung Orientierung übernimmt.

Wenn du Mazurka tanzen möchtest, hörst du zuerst auf den Dreiertakt und die Akzente der Melodie. Balfolk-Mazurka arbeitet häufig mit ungleich gewichteten Schritten, kleinen Unterbrechungen und variabler Drehung. Es gibt dafür keine einzelne Grundfolge, die alle heutigen Ausführungen abdeckt. Markiere zunächst die drei Schläge mit kleinen Gewichtswechseln und beobachte, wo die Musik zum Verweilen einlädt. Die Unterscheidung zwischen Zählen und musikalischem Akzent begegnet dir auch bei Rhythmus und Compás im Flamenco, allerdings mit ganz anderen musikalischen Strukturen.

“Afrikaanse dans” beschrijft geen gedeelde staptechniek. Adowa uit Ghana, vooral verbonden met Akan-gemeenschappen, gebruikt gevarieerde hand- en armgebaren in combinatie met bewegingen laag bij de grond. Deze gebaren kunnen sociale betekenissen dragen. Als eerste observatie van de beweging is de combinatie van gebogen knieën, kleine stappen en een zelfstandig ingezette handbeweging geschikt. Een willekeurig gebaar nadoen vervangt echter niet de kennis van de betekenis ervan.

Ook Azië is niet terug te brengen tot één bewegingsvorm. Bij de Japanse Bon Odori worden, afhankelijk van de plaats en de muziek, verschillende gemeenschapsdansen uitgevoerd. De choreografie van Tankō Bushi is een concreet voorbeeld: armbewegingen doen denken aan werkzaamheden in de kolenmijnbouw, zoals graven en duwen. Om te beginnen, maak je de herhaalde stapreeks los van de armgebaren en voeg je beide pas samen wanneer je voeten blijven doorgaan zonder dat je voortdurend naar beneden hoeft te kijken.

De Colombiaanse Cumbia heeft dan weer Afro-Colombiaanse en inheemse wortels, en heeft zich later op tal van manieren ontwikkeld. In traditionele dansvormen voor paren kunnen kleine glijdende stappen, speelse toenadering tijdens het dansen en het spel met een rok belangrijk zijn. Dat is niet hetzelfde als elke hedendaagse Cumbia-variant voor paren. Begin voor een gevoel van de beweging met korte stappen laag bij de grond en een rustig bovenlichaam, zonder daaruit een volledige choreografie af te leiden. Een concrete dans, een lied en een gelegenheid leggen meer uit dan de naam van een continent. De herkomst hoort daarom bij de uitleg over de beweging, niet alleen bij de vraag welk kostuum je draagt.