Ga naar hoofdinhoud
Techniek met rekwisieten5 minuten

Oefen armbewegingen met castagnetten en houd het geluid gaande

Door Bernhard De LucaBijgewerkt op

Kort gezegd
  • Combineer vertrouwde castagnettenklanken eerst met een kleine armbeweging van taillehoogte tot onder je borst.
  • Houd bij het heffen en laten zakken dezelfde vingerbeweging aan, zonder de castagnetten extra stevig vast te klemmen.
  • Oefen langzaam op acht tellen en let op ontbrekende, dubbele of duidelijk veranderde slagen.
  • Verklein bij klankverlies eerst de armbeweging en voeg pas stappen toe na een stabiele herhaling.

Een zuivere klank vanuit stilstand kan verdwijnen zodra je aandacht naar je ellebogen gaat. Precies die overgang kun je begrenzen: met een zo kleine bewegingstaak dat je de fout nog tijdens het spelen opmerkt.

Dit heb je nodig voor de oefening

  • Goed passende handcastagnetten die geen druk op je duim uitoefenen
  • Een eenvoudige slagreeks die je al hebt geleerd
  • Je arm zonder pijn tot onder je borst kunnen bewegen
  • Voldoende vrije ruimte en comfortabele trainingskleding
  • Een metronoom of gelijkmatig hardop tellen

De armbeweging verandert de omstandigheden om te spelen

Bij het spelen met bewegende armen veranderen je handpositie en de belasting. Als je daarbij je schouders optrekt, je duim meer aanspant of je pols buigt, kan je vertrouwde vingerbeweging kleiner worden. Een gemiste toon is daarom niet automatisch een fout in de slagvolgorde. Die kan precies ontstaan op het moment waarop je je arm versnelt of van richting verandert.

Voor deze oefening blijft de klankreeks bewust eenvoudig: gebruik eerder geleerde losse slagen, bijvoorbeeld afwisselend rechts en links één slag per tel. De acht tellen geven alleen de oefenvolgorde aan. Ze zijn geen voorschrift voor de Compás van een bepaalde Palo. Ook een Carretilla, nieuwe polscirkels en grote bewegingen boven je hoofd laat je voorlopig achterwege.

Vergelijk elke herhaling met beweging met je klank wanneer je armen rustig zijn. Je rechter- en linkerkastagnet hoeven daarbij niet hetzelfde te klinken. Het belangrijkste is dat elke hand zijn eigen heldere toon behoudt. Korte oefensessies kun je spreiden met een oefenplan voor tussen twee lessen. Verleng de speeltijd niet tegelijk met de armbeweging: bij het stapsgewijs verhogen van de dansbelasting blijft zo duidelijk welke verandering je op dat moment uitdaagt.

Een lichtere en een donkerdere toon mogen van elkaar verschillen, zolang elke hand maar betrouwbaar reageert.
Een lichtere en een donkerdere toon mogen van elkaar verschillen, zolang elke hand maar betrouwbaar reageert.

De korte armbeweging verbinden met klank

  1. De beginklank vasthouden

    Sta comfortabel met zachte knieën en houd je handen voor je middel, zonder je ellebogen tegen je lichaam te drukken. Speel je vertrouwde afzonderlijke slagen acht tellen lang met ontspannen armen. Kies een tempo waarin elke aanslag helder blijft.

  2. De armbeweging zonder slagen markeren

    Breng beide handen op tel één tot en met vier van taillehoogte tot net onder je borst en op tel vijf tot en met acht weer terug. De castagnetten blijven aan, maar blijven stil. Houd de beweging pijnvrij en voorkom een ruk bij de richtingsverandering.

  3. Onderweg met één hand spelen

    Herhaal dezelfde beweging met beide armen, maar speel alleen met je rechterhand op de gebruikelijke momenten in de maat. Je linkerhand blijft stil. Let vooral op het hoogste punt: daar moet de aanslag van je vingers net zo vrij blijven als onderaan.

  4. Vul de andere hand afzonderlijk aan

    Speel nu alleen de slagen met links, terwijl beide armen dezelfde weg afleggen. Houd hetzelfde tempo en dezelfde bewegingsgrootte aan. Gaat het met één kant minder goed, maak de beweging dan voor beide armen kleiner, in plaats van de zwakkere hand te ondersteunen door harder te knijpen.

  5. Breng beide handen samen

    Verbind rechts en links weer tot de vertrouwde reeks, bijvoorbeeld afwisselend één slag per tel. Hef in vier tellen en laat in vier tellen zakken. Herhaal de oefening in een rustige houding en luister of er bij het bovenste keerpunt een pauze ontstaat.

  6. Een subtiele gewichtsverplaatsing toevoegen

    Voeg pas na stabiele herhalingen een kleine gewichtsverplaatsing toe: tijdens het heffen naar rechts, tijdens het laten zakken naar links. Houd je voeten eerst op hun plek en maak geen voetstappen. Houd je bovenlichaam rechtop, zonder zijwaarts mee te bewegen met de armbeweging.

  7. De uitvoering op gehoor beoordelen

    Voer als afsluiting de oefening één keer uit met rustige armen en één keer met bewegende armen, in hetzelfde tempo. Vergelijk de opnames of laat je oefenpartner alleen luisteren. Noteer op welke tel je uitvalt; voor de volgende les blijft precies deze overgang de opdracht.

De oorzaak van geluidsproblemen achterhalen in plaats van ze te maskeren

Zo ja

  • Bij een hapering alleen het betreffende deel van de bewegingsbaan herhalen
  • Bij zachtere tonen de extra duimdruk loslaten
  • Bij dubbele aanslagen het keerpunt langzamer doorlopen
  • Bij opgetrokken schouders de bovengrens van de bewegingsbaan verlagen

Zo niet

  • Na een hapering de hele reeks sneller herhalen
  • Zachtere tonen compenseren door harder vast te klemmen
  • Dubbele aanslagen overspelen met nog meer vaart
  • De bovengrens van de beweging aanhouden ondanks opgetrokken schouders

Jouw controle vóór, tijdens en na het oefenen

Voor de eerste ronde

Start

Na het verbinden van beide handen

Verbinding

Tot slot

Evaluatie

Veelgestelde vragen

  1. Nee, voor deze oefening zijn goed aangeleerde afzonderlijke slagen voldoende. Een doorlopende Carretilla zou ook een reeks van meerdere vingers aanspreken en het moeilijker maken om de oorzaak van een klankfout te herkennen. Blijf daarom bij de reeks die je met ontspannen armen betrouwbaar kunt spelen, ook als die heel eenvoudig is.

Samen de armbeweging samen horen

Op udansa vind je danspartners om samen te oefenen. Terwijl jij speelt, kan je danspartner letten op de klankreeks, zonder zelf tegelijkertijd de armen te hoeven coördineren.

Samen de armbeweging samen horen