Het Tanzquartier Wenen als huis voor productie en performance

Het Tanzquartier Wien opende in de herfst van 2001 in het MuseumsQuartier in Wenen. Het werd opgericht als het eerste productie- en evenementencentrum van Oostenrijk dat uitsluitend gewijd is aan hedendaagse dans en performance. Deze benaming beschrijft een concrete taakverdeling: artistiek werk heeft tijd en ruimte nodig voordat het als voorstelling aan publiek wordt getoond. Een huis van dit type biedt daarom niet alleen een speelplek, maar brengt werkfasen en openbaarheid samen.

Voor bezoekers helpt deze kijk om een veelvoorkomende versimpeling tegen te gaan. Een performance is niet zomaar een reeks passen die volgens een vast lesprogramma wordt getoond. Ze kan beweging, taal, klank, objecten of ruimtelijke opstellingen met elkaar verbinden. Het productiehuis schept omstandigheden waarin zulke elementen kunnen worden uitgeprobeerd en later in een voorstelling kunnen worden samengebracht. Wie zelf regelmatig traint, kent het verschil tussen oefenen en laten zien, bijvoorbeeld bij de terugkeer naar dansen in Wenen. In het hedendaagse veld wordt dat verschil onderdeel van de artistieke werkwijze.

Het Tanzquartier in het MuseumsQuartier omvat Halle E+G en een studiocomplex met drie studio's. Deze ruimtes hebben niet dezelfde functie. Een zaal is bedoeld voor de publieke ontmoeting tussen een productie en het publiek. Studio's bieden daarentegen ruimte voor lichamelijk onderzoek, herhaling en veranderingen die nog niet als een afgeronde uitspraak hoeven te verschijnen. Juist bij performance kan de ruimte zelf onderdeel van het werk worden: hoe dicht mensen bij elkaar zitten, welke routes zichtbaar blijven of hoe geluid zich verspreidt, verandert de beleving.

Daarnaast is er een theorie- en mediacentrum met een bibliotheek. Dat is geen decoratieve aanvulling, maar een andere manier om je met dans bezig te houden. Teksten, opnamen en media maken het mogelijk om begrippen, werkwijzen en ontwikkelingen te volgen. Lichamelijke kennis en onderzoek staan zo naast elkaar. In tegenstelling tot een losse les zonder abonnement gaat het hier niet om een duidelijk afgebakend persoonlijk leerdoel, maar om de voorwaarden voor professioneel artistiek werk.

Bij het beschreven huis horen ook trainingen en workshops voor professionele dansmakers. Dat onderstreept waarom een productie niet pas begint wanneer er een podium is geboekt. Lichaamswerk, uitwisseling en voorbereiding kunnen de basis vormen om een idee überhaupt vorm te geven. Een studio is daarbij geen neutrale wachtkamer voor de première. Het is een plek waar tempo, herhaling, nabijheid en belasting in de praktijk worden verkend.

Voor het publiek volgt hieruit een nuttig uitgangspunt: een voorstelling hoeft geen verhaal in klassieke zin te vertellen om zorgvuldig gemaakt te zijn. Ze kan vragen stellen over lichaam, ruimte of aandacht en daarbij open blijven. Tanzquartier Wenen staat in dit verband voor een infrastructuur die lokale en internationale producties zichtbaar kan maken. Wie daarna zelf een eerste stap wil zetten, vindt via udansa ook danslessen in Wenen zonder vaste danspartner. Dat is echter een andere weg dan het professionele productiewerk van het huis.