Hedendaagse dans in Freiburg im Breisgau en de onafhankelijke scene

Als je hedendaagse dans in Freiburg im Breisgau wilt plaatsen, helpt het onderscheid tussen een locatie en een werkstructuur. E-Werk Freiburg was als cultureel centrum voor dans, theater, muziek en beeldende kunst een samenwerkingspartner van Tanznetz Freiburg. Het netwerk bundelde ondersteuning voor zelfstandige professionele dansmakers en organiseerde eigen voorstellingsreeksen. Beide namen verwijzen dus naar verschillende taken binnen dezelfde artistieke samenwerking.

Bij de opbouw van Tanznetz werkten een organisatie zonder winstoogmerk en subsidies van de stad en de federale overheid via TANZPAKT Stadt-Land-Bund samen. Artistiek werk bestond hier dus niet alleen uit het zichtbare optreden: ook tijd om werk te ontwikkelen en uit te proberen hoorde bij de ondersteunde activiteiten. Dat verklaart waarom een netwerk en een podiumlocatie samen belangrijk kunnen zijn, zonder hetzelfde aan te bieden.

E-Werk bood de ruimte, Tanznetz verbond mogelijkheden om te werken met publieke presentaties. Voor jou als toeschouwer is dit onderscheid nuttig: een naam van een locatie vertelt waar iets werd vertoond; de context van een productie legt uit onder welke omstandigheden dansmakers hun stuk konden ontwikkelen. Daaruit kun je nog geen actueel evenementenaanbod afleiden.

tanzwuchs maakte de verbinding tussen ontwikkeling en voorstelling concreet. Vanaf 2018 presenteerde het format van Tanznetz Freiburg korte stukken van jonge choreografen en andere dansprofessionals uit de onafhankelijke professionele scene. In de beschreven vorm ontstonden de werken tijdens een werkperiode van drie weken en werden ze op twee tot drie avonden gepresenteerd in SÜDUFER, een podiumlocatie van het E-Werk. Dit zijn kenmerken van dit format, geen aankondiging van een volgende editie.

Een kort stuk heeft een strakker kader dan een avondvullend werk. Het kan bijvoorbeeld een bewegingsimpuls volgen, een ontmoeting verdichten of een ruimtelijke opstelling veranderen. Deze mogelijkheden verklaren het format in het algemeen, ze zijn geen beweringen over afzonderlijke tanzwuchs-producties. De korte duur zegt op zichzelf niets over de moeilijkheidsgraad of de artistieke kwaliteit.

Als meerdere korte werken samenkomen, kom je mogelijk heel verschillende stijlen tegen. Het ene stuk is terughoudend, het andere werkt met duidelijke contrasten. Ook het onderscheid tussen partnerdans en show is belangrijk: een podiumwerk is gemaakt om naar te kijken en hoeft geen danssituatie om aan mee te doen uit te beelden.

Op een podium voor hedendaagse dans kan een alledaagse manier van lopen naast een uitdagende beweging over de vloer staan. Vaak is de ordening bepalend voor het effect: wie begint, wie wacht, welke richting wordt gekozen? Een lichaam kan nabijheid bieden en zich tegelijkertijd terugtrekken. Je mag daarin een relatie herkennen, zonder daaruit een bindend verhaal te hoeven maken dat voor alle toeschouwers geldt.

Een veelvoorkomend misverstand ontstaat wanneer vrij wordt gelijkgesteld aan willekeurig. Ook geïmproviseerde beweging kan gestructureerd zijn door opdrachten, ruimtelijke grenzen of afspraken. Omgekeerd is niet alles wat spontaan lijkt, ook echt op het moment zelf bedacht. Een nauwkeurig vastgelegde reeks kan bewust aarzelend overkomen. Vanaf je zitplaats zie je het resultaat, niet automatisch de werkwijze.

Ook kostuum en licht kunnen de waarneming veranderen. Hoe een zichtbare verandering een dramatische cesuur aanbrengt, legt het artikel uit over kostuumwissels als transformatie in showdans. Hedendaagse stukken hoeven zulke middelen niet in te zetten. Je kunt in plaats daarvan letten op de relatie tussen beweging, ruimte en tijd, en daarbij best tot een andere interpretatie komen dan de persoon naast je.