Šta premijera u Nemačkoj znači za ples u Bonnu

Za Bonn je zabeležen ciklus „Highlights des Internationalen Tanzes“ u Theater Bonn, sa fokusom na premijere u Nemačkoj. Opis se odnosi na razvoj ciklusa gostovanja nakon sezone 2007/2008. i navodi Opersku kuću kao pozornicu. On potvrđuje tadašnji fokus, ali ne i današnji program. Na osnovu njega ne može se zaključiti ni datum neke buduće premijere ni da se praksa odabira nastavila bez promena.

Ovaj fokus je ipak značajan za razumevanje međunarodnih gostovanja: izbor je bio usmeren i na to da se dela prvi put učine dostupnim publici u Nemačkoj. Poseban značaj je, dakle, ležao u istoriji izvođenja u Nemačkoj, a ne nužno u nastanku dela. Produkcija je možda već bila na međunarodnoj turneji pre nego što je prikazana u Bonnu.

Opisani fokus razlikovao se od pukog okupljanja poznatih dela. Skrenuo je pažnju na to koja su dela ovde mogla prvi put da se vide. Reč „fokus“ je pritom važna: ona označava poseban naglasak u okviru izbora. To ne znači da je svaka pozvana produkcija imala isti premijerni status niti da ansambl ranije nikada nije nastupao u Nemačkoj.

Zamisli plesnu produkciju koja je prvo izvedena u inostranstvu, a zatim dolazi u Nemačku. Njeno prvo izvođenje u Nemačkoj može biti premijera u Nemačkoj, iako su plesačice i plesači već izvodili delo pred publikom. Praizvedba, odnosno prvo izvođenje dela uopšte, u ovom primeru već je održana. To nije manje značajna premijera, već drugačija tvrdnja o tome šta se dešava prvi put.

Ova razlika menja tvoja očekivanja od scene. Ne moraš da očekuješ tek završeno delo. Kompanija je možda već uvežbala prelaze, zajedničke nastupe i rukovanje rekvizitima tokom izvođenja. Oznaka, međutim, ne otkriva koliko je dugo produkcija na putu.

Ni stariji naslov dela ne isključuje automatski premijeru u Nemačkoj. Odlučujuće je šta se najavljuje: samo delo ili izričito imenovana nova koreografska verzija. Kompanija može drugačije da obradi poznatu temu. Zato se premijerni status odnosi na konkretnu produkciju i ne može se zaključiti samo na osnovu naslova priče. Isto tako, ne znači da umetnice i umetnici koji u njoj učestvuju prvi put rade u Nemačkoj.

Za tebe kao gledateljku ili gledatelja, ova oznaka najpre pruža kontekst: ovo veče označava početak istorije izvođenja najavljenog dela u Nemačkoj. Iz toga ne proizlaze ni određeni stil ni ocena kvaliteta. Premijera u Nemačkoj može da donese jasnu priču ili da bude bez radnje; može biti tehnički zahtevna ili osmišljena uz skromna sredstva.

Osim toga, novo ne znači isto svima. Ako si neku produkciju već gledao u inostranstvu, njeno prvo izvođenje u Nemačkoj za tebe nije prvi susret s njom. S druge strane, ako je gledaš prvi put, ne treba ti status premijere da bi ti veče bilo novo i podsticajno. Geografsko određenje i tvoj lični doživljaj nezavisni su jedno od drugog.

Ni lokalni umetnički rad ne može se procenjivati na osnovu ove oznake. Kao dopunski pogledi na Bonn, tu su tekstovi o Theater im Ballsaal kao mestu umetničkog rada i o dokumentovanoj ulozi grupe CocoonDance. Nasuprot tome, bonnski fokus na premijere opisuje kako su međunarodna dela ovde prvi put postala vidljiva. On daje kontekst povodu, ne uzdižući niti omalovažavajući druge izvedbe.